Skipta um slöngu – er það málið?

Sem betur fer má rekja tiltölulega fá slys í köfun til bilunar á búnaði. En verði bilun í búnaði þá tengist hún oftast:

  • bilun í öndunarbúnaði og/eða
  • ventlinum í rananum á flotvestinu

Bæði tilvikin má stundum rekja til þess að slöngur orðnar gamlar.

Raundæmi frá DAN um slöngur.

DAN  tryggingafélag kafara segir frá atviki þar sem kafari lenti í vandræðum vegna slöngu. Kafarinn fær ekki loft í gengum öndunarbúnaðinn sem skyldi. Hann lítur á þrýstimælinn og sér að enn er nóg loft á kútnum. Hann gefur félaga sínum merki um að hann sé loftlaus. Félaginn lætur hann hafa varalunga og þeir enda köfunina. 

Við nánari skoðun á búnaði kom í ljós að innan í slönguna hafði sest gulur kristall sem hindraði loftflæði. Slangan var dæmigerð mjúk slanga (flex). Kafarinn hafði einungis notað hana í nokkur ár. Slangan leit út fyrir að vera heil og var ekkert slitin. 

Stíflun í slöngu

Við nánari rannsókn hefur komið í ljós að svona stífla er ekki einangrað tilvik þessa kafara. Aðrir kafarar í heitum löndum hafa einnig sagt frá þessu. Einhverjir framleiðendur hafa fengið tilkynningar um þetta.  Og nú eru frekari rannsóknir í gangi vegna þessa. 

Kenningar eru um að þessir kristallar myndist við það að loftið inni í slöngunni hitni og kólni á víxl. Þetta gerist þegar búnaður er til dæmis í sólinni fyrir köfun og fer svo í kaldan sjóinn. Með endurteknum hitabreytingum myndast þessi kristall. Á endanum þá heftir hann loftflæðið og slangan stíflast. 

En sem komið er hafa þessi tilvik einungis verið tilkynnt frá „heitu löndunum“.  En full ástæða er til að segja frá þessu þar sem sumir kjósa að ferðast ekki með eigin búnað í köfunarferðir. Þar af leiðandi geta þeir hugsanlega lent í aðstæðum eins og kafarinn sem DAN segir frá.

Hvenær þarf að skipta um slöngu?

  • Þegar ytra birgði slöngu er í lagi þá þýðir það ekki að innra birgði sé það. 
  • Nýlegar slöngur sem hafa innra lagið úr hitaþolnu plasti (thermoplastic) geta verið viðkvæmar fyrir tæringu. 
  • Allar slöngur hafa takmarkaðan „líftíma“. 
  • Innra lag slangna sem fóðraðar eru með thermoplastic virðast safna kristöllum í hitabeltis umhverfi.
  • Ef einhver grunur er um minnkað loftflæði, látið þá skoða slönguna eða skiptið henni út.
  • Kannið ykkar slöngur með því að kreista þær á milli fingranna.
  • Ef það er einhver fyrirstaða þá skiptið um slöngu.